W skrócie: Totalna biologia pokazuje, że relacja między rodzicami jest pierwszym „programem”, na którym dziecko uczy się życia: małe dzieci nie mają jeszcze swoich problemów, tylko odpowiadają na to, co dzieje się między mamą a tatą. Najmocniej zapisuje się czas ciąży i pierwszego roku życia, a potem wraca w dorosłych wyborach, związkach i sposobie rozwiązywania konfliktów.- Agnieszka Madej-Uhl, psychoterapeutka i konsultantka Totalnej Biologii, autorka projektu Ogarnij Się i Zacznij Żyć
Znasz to uczucie, kiedy w kłótni z partnerem słyszysz nagle w swoim głosie ton mamy? Albo kiedy łapiesz się na tym, że milkniesz dokładnie tak, jak milkł tata, gdy w domu robiło się gorąco? Obiecywałaś sobie, że u Ciebie będzie inaczej. A jednak coś ciągnie w stare koleiny.
Zobaczmy razem, skąd to się bierze. Nie po to, żeby szukać winnych, bo rodzice robili to, co umieli, tylko żeby zobaczyć, co z ich relacji nosisz w sobie i co z tego chcesz zatrzymać.
Jak relacja rodziców wpływa na dziecko według Totalnej Biologii?
Relacja rodziców wpływa na dziecko bezpośrednio, bo w pierwszych latach życia dziecko nie ma jeszcze swoich konfliktów, tylko pokazuje i powtarza to, co dzieje się między mamą a tatą. Jest w samym środku ich emocji i reaguje na nie całym sobą.
Kiedy rodzice są w zgodzie, dziecko rośnie w poczuciu bezpieczeństwa. Kiedy między nimi są napięcia, milczenie, emocjonalne oddalenie albo jednego z rodziców brakuje, dziecko to czuje, nawet jeśli nikt nie mówi o tym głośno. Te doświadczenia stają się jego sposobem patrzenia na świat.
„[…] głównym zadaniem dzieci jest przeżyć. Nie mają swoich programów, nie mają swoich problemów, tylko reagują na to, co się dzieje między mamą a tatą.”
- Agnieszka Madej-Uhl
Dziecko jest połączeniem obojga rodziców: w połowie mamy, w połowie taty. Dlatego tak trudno mu stanąć po jednej stronie. Jeśli mama nie lubi taty albo tata lekceważy mamę, dziecko nosi w sobie ten konflikt, bo ma w sobie oboje.
Który okres z relacji rodziców zapisuje się najmocniej?
Najmocniej zapisuje się okres projekt-cel, czyli dziewięć miesięcy przed poczęciem, czas ciąży i pierwszy rok życia dziecka. Właśnie wtedy umysł dziecka tworzy swoje oprogramowanie bazowe.
Warto więc zapytać: jak wyglądała relacja rodziców, zanim się pojawiłaś? Czy byli razem szczęśliwi, czy właśnie się rozstawali, godzili, zmieniali pracę, przeżywali żałobę? Czy dziecko było wyczekane, czy pojawiło się, żeby coś uratować? Bywa i tak, że dziecko zostało poczęte, żeby zatrzymać jednego z partnerów przy sobie, i ta historia potem wraca w jego dorosłych związkach.
Potem liczy się też dzieciństwo i dorastanie. Dzieci wchodzą w kolejne etapy i powtarzają konkretne sekwencje z historii rodziców, zwłaszcza gdy osiągają wiek, w którym coś ważnego działo się w domu.
Jak konflikty między mamą a tatą wracają w dorosłym życiu?
Konflikty między rodzicami wracają w dorosłym życiu jako gotowe sposoby reagowania: w tym, jak się kłócisz, jak milkniesz, jak wybierasz partnera i jak rozwiązujesz problemy. Dziecko nieświadomie powiela wzorce, które obserwowało w domu.
Może to wyglądać tak, że wybierasz partnerów podobnych do taty, choć przysięgałaś sobie, że nigdy. Albo że w związku zawsze to Ty ustępujesz, bo mama ustępowała. Albo że każda różnica zdań wydaje Ci się początkiem końca, bo w domu kłótnia oznaczała ciche dni.
Czasem ciało dziecka mówi o tym wprost. Kiedy rodzice nie mogą się porozumieć, dziecko potrafi ważyć słowa, chrząkać, potrząsać głową, jakby zaprzeczało sytuacji, na którą nie ma zgody. To nie są „dziwactwa”, tylko sposób, w jaki dziecko opowiada o tym, co jest między rodzicami. Więcej o tym przeczytasz we wpisie o tym, dlaczego dziecko choruje za Ciebie.
| Co było między rodzicami | Co może powtarzać się w dorosłości | Pytanie do siebie |
|---|---|---|
| Częste kłótnie i ciche dni | Lęk przed konfliktem albo wybuchy złości w związku | Jak w moim domu kończyła się kłótnia? |
| Tata nieobecny albo ciągle w pracy | Wybieranie niedostępnych partnerów | Na kogo czekam w moich związkach? |
| Mama ustępowała dla świętego spokoju | Trudność w mówieniu „nie” i stawianiu granic | Gdzie milknę, choć chcę coś powiedzieć? |
| Rodzice byli razem „dla dzieci” | Poczucie odpowiedzialności za cudze szczęście | Czyje szczęście biorę na swoje barki? |
| Rozstanie w pierwszym roku Twojego życia | Lęk przed odejściem bliskiej osoby | Co działo się między mamą a tatą, gdy byłam niemowlęciem? |
Czy da się nie powielać związku rodziców?
Tak, da się, pod warunkiem że najpierw zobaczysz, co powielasz. Znając historię rodziny, możesz świadomie zdecydować, które wzorce chcesz kontynuować, a które odłożyć.
W tym podejściu nie chodzi o odcinanie się od rodziców ani o ocenianie ich związku. Chodzi o zrozumienie, że nie jesteś ani mamą, ani tatą. Jesteś sobą, zbudowaną z połączenia tego, co od nich dostałaś. Kiedy to zobaczysz, możesz przestać rozgrywać ich konflikt w swoim życiu.
Nasze wybory, obawy i sytuacje, w które trafiamy jako dorośli, często są wynikiem nieuświadomionych schematów z przeszłości. Świadomość tych schematów daje Ci wpływ na własne życie i pozwala podejmować decyzje zgodne z Twoimi wartościami, a nie z tym, co było w domu.
Jak sprawdzić, co z relacji rodziców nosisz w sobie?
Możesz zacząć od kilku prostych kroków. Weź kartkę i długopis - resztę zobaczymy razem.
- Zapytaj o czas przed Twoim urodzeniem. Porozmawiaj z mamą, tatą albo kimś z rodziny o tym, co działo się między rodzicami dziewięć miesięcy przed Twoim poczęciem, w ciąży i w Twoim pierwszym roku życia.
- Zapisz trzy sceny z dzieciństwa. Jak rodzice się kłócili, jak się godzili, jak okazywali sobie czułość. Zobacz, która z tych scen wraca dziś w Twoim związku.
- Nazwij, co jest mamy, a co taty. Przy każdej swojej reakcji w konflikcie zapytaj: skąd to znam? Czy to sposób mamy, czy taty?
- Sprawdź swój wiek. Zastanów się, co działo się u rodziców, gdy mieli tyle lat, ile Ty masz teraz. Podobieństwa bywają zaskakujące.
- Wybierz jedną nową reakcję. Zamiast milknąć jak mama albo wybuchać jak tata, spróbuj jednego zdania, które mówi, czego potrzebujesz. Małe kroki zmieniają automat.
Ten proces nie działa od razu. Daje coś innego: zrozumienie, co jest Twoje, a co nosisz za rodziców.
Najczęstsze pytania
Czy kłótnie rodziców przy dziecku zawsze mu szkodzą?
Nie każda różnica zdań jest dla dziecka zagrożeniem. Dziecko uczy się też tego, jak rodzice się godzą i czy konflikt ma dobre zakończenie. Trudniejsze bywa napięcie, o którym nikt nie mówi, a które dziecko i tak wyczuwa.
Moi rodzice się rozwiedli. Czy to znaczy, że mój związek też się rozpadnie?
Nie, rozwód rodziców nie jest wyrokiem dla Twojego związku. Może być wzorcem, który warto zobaczyć, żeby nie powtarzać go automatycznie. O tym, jak wspierać dziecko po rozstaniu, przeczytasz we wpisie jak zadbać o dziecko po rozstaniu rodziców.
Czy nieobecność jednego z rodziców też ma wpływ?
Tak, dla umysłu brak rodzica też jest informacją, którą dziecko nosi w sobie. Nie ma przy tym znaczenia, czy rodzic żyje i czy macie kontakt. Więcej o tym piszę we wpisie o karmie rodowej i braku ojca.
Nie znam historii rodziców. Od czego zacząć?
Zacznij od tego, co pamiętasz, i od pytań do osób, które mogą wiedzieć więcej: rodzeństwa, cioć, przyjaciół rodziny. Nawet kilka faktów o czasie ciąży i pierwszym roku życia wystarczy, żeby zobaczyć pierwsze powiązania.
Czy moje dzieci powtarzają relację moją i partnera?
Małe dzieci pokazują to, co dzieje się między mamą a tatą, więc warto patrzeć na ich zachowanie jak na lustro. Kiedy coś się zmienia w relacji rodziców, zmienia się też to, co pokazuje dziecko. To dobra wiadomość, bo masz na to wpływ.
Czy da się to zmienić, jeśli rodzice już nie żyją?
Tak. Dla umysłu nie ma znaczenia, czy rodzice żyją. Pracujesz z tym, co nosisz w sobie, a nie z nimi samymi, więc zrozumienie ich historii działa tak samo.
Możesz żyć po swojemu
Relacja Twoich rodziców była Twoją pierwszą szkołą życia, ale nie jest jedyną. Masz wpływ na to, które z ich wzorców zatrzymasz, a z których wyrośniesz. Możesz szanować ich historię i jednocześnie budować własną.
Jeśli chcesz zrozumieć, co zapisało się w Tobie przed urodzeniem, zajrzyj do kursu „Okres Projekt Cel - Odkryj źródła Twojego działania”. Jeśli jesteś rodzicem, pomocny będzie kurs Totalna Biologia dla Rodziców. A jeśli chcesz sprawdzić, co Twoje ciało próbuje Ci powiedzieć, zapraszam Cię do quizu „Co mówi ciało”.
O swoich doświadczeniach możesz porozmawiać z innymi na naszej grupie na Facebooku.
@ogarnijsieizacznijzyc Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak relacja Twoich rodziców wpłynęła na Twoje życie? 🍀 Odkryj, jak konflikty i związki między mamą a tatą mogą kształtować Twoje wybory, obawy i sposób rozwiązywania problemów. Poznaj moc Totalnej Biologii i zacznij świadomie kształtować swoje życie! #Rodzice #WpływNaŻycie #Samorozwój #ŚwiadomeDecyzje Psychologia, RodzinneWzorce, RozwójOsobisty, #zmianażycia
Pracujemy na poziomie emocji, przekonań i historii rodowych. Ten artykuł nie zastępuje pomocy psychologa ani psychoterapeuty.
