W skrócie: Totalna biologia widzi w otyłości przede wszystkim ochronę: ciało buduje barierę przed emocjami i światem zewnętrznym, kiedy nie czujesz się bezpiecznie. Otyłość brzuszna, czyli „oponka”, łączy się z mamą i ma chronić przed jej emocjami. U dzieci nadwaga bywa odbiciem tego, czego w rodzinie się nie mówi. To spojrzenie działa obok lekarza i dietetyka, nie zamiast nich.- Agnieszka Madej-Uhl, psychoterapeutka i konsultantka Totalnej Biologii, autorka projektu Ogarnij Się i Zacznij Żyć
Znasz to uczucie, kiedy próbujesz kolejnej diety, liczysz, ćwiczysz, a kilogramy wracają? Szczególnie te na brzuchu, które nie chcą zejść bez względu na to, co robisz. Albo patrzysz na swoje dziecko i widzisz, że idzie tą samą drogą, co Ty.
Zobaczmy razem, co może się kryć za otyłością. Nie po to, żeby zastąpić badania, dietę czy ruch, tylko żeby dołożyć pytanie, którego zwykle nikt nie zadaje: przed czym Twoje ciało próbuje Cię ochronić?
Co oznacza otyłość według Totalnej Biologii?
Otyłość w tym podejściu jest przede wszystkim ochroną. Ciało otacza się większą warstwą, żeby uchronić to, co w środku najcenniejsze, przed emocjami, lękiem i światem zewnętrznym.
Medycznie otyłość to nadmierne gromadzenie tkanki tłuszczowej, które może zwiększać ryzyko chorób serca, cukrzycy typu 2 czy nadciśnienia. Z tej perspektywy patrzymy dodatkowo na historię: kto Cię nie widział, przed kim się chowasz, czego się boisz. Otyłość w zależności od miejsca w ciele opowiada inną historię, dlatego warto zobaczyć, gdzie konkretnie gromadzą się kilogramy.
Częsty trop to też emocje, które upychasz w sobie. Chcesz komuś powiedzieć prawdę, a nie wypada, więc gryziesz się w język, wychodzisz albo milczysz. I czasem zbierasz kilogramy, które robią ochronę i bariery przed tym światem zewnętrznym.
Co mówi otyłość brzuszna i dlaczego brzuch łączy się z mamą?
Otyłość brzuszna, ta „oponka” wokół brzucha, łączy się w tym podejściu z mamą. Jej zadaniem jest chronić przed emocjami matki.
„Ta oponka, która się pojawia w okolicy właśnie brzucha, ona ma bardzo specyficzne zadanie, bo jej zadaniem jest chronić przed emocjami matki.”
- Agnieszka Madej-Uhl
Kiedyś mogły to być emocje mamy, która zalewała nimi dzieci, bo sama nie radziła sobie ze swoim życiem i robiła to, co najlepiej potrafiła. Dziś masz tę oponkę na wszelki wypadek, żeby chronić się przed jej emocjami, przed emocjami świata i czasem nawet własnych dzieci. Żeby nic nie dotknęło Cię tam, w głębi, bo to boli.
Dlatego tłuszcz w tym miejscu bywa tak uparty. Ciało obudowuje się w konkretnym miejscu i w konkretny sposób, żeby pomóc Ci uniknąć lęku i obaw związanych z tym, co przychodzi z zewnątrz. Jeśli emocje związane z mamą są duże, ochrona też może być duża.
Skąd bierze się otyłość u dzieci?
Otyłość u dzieci często odzwierciedla emocje, których w rodzinie się nie wyraża. Dzieci są lustrem rodziców i pokazują ciałem to, co dorośli próbują ukryć przed sobą albo przed innymi.
Kiedy w rodzinie pojawia się milczenie i nie mówi się o emocjach, dziecko uczy się je tłumić. Być może Twoje dziecko nie mówi o pewnych uczuciach, ale ma nadwagę. Być może Ty masz nadwagę albo jest ona obecna w części rodziny. Chodzi o lęk: nie mogę, a trzeba być bezpieczną i się chronić, więc ciała jest więcej.
Źródłem może być też perfekcjonizm w rodzie. Rodzice wymagają doskonałości, a dziecko boi się popełniać błędy. Może to być historia, którą znasz z własnego dzieciństwa, kiedy do domu nie można było przynieść słabszej oceny. Warto sprawdzić, czy w Twojej rodzinie są tajemnice albo uczucia, o których się nie mówi.
| Sytuacja | Możliwy konflikt | Pytanie do siebie |
|---|---|---|
| Uparta oponka na brzuchu | Ochrona przed emocjami mamy | Przed czyimi emocjami się chronię? |
| Kilogramy przybywają, gdy milczysz | Upychanie tego, co nie wypada | Komu chcę powiedzieć prawdę? |
| Dziecko tyje i nie mówi o uczuciach | Tłumienie emocji w rodzinie | O czym w naszym domu się nie mówi? |
| W rodzinie liczy się tylko doskonałość | Lęk przed błędem | Czego się boję, gdy dziecko się pomyli? |
| Nadwaga u kilku osób w rodzie | Wspólny lęk i potrzeba ochrony | Przed czym chroniły się kobiety w mojej rodzinie? |
Jak sprawdzić, przed czym chroni Cię ciało?
Możesz zacząć od kilku prostych kroków. Weź kartkę i długopis - resztę zobaczymy razem.
- Zapisz, kiedy przybyło kilogramów. Wróć do okresów, w których waga rosła najszybciej. Co się wtedy działo w domu, w pracy, w relacji z mamą?
- Zobacz, gdzie gromadzi się tłuszcz. Brzuch, uda, ramiona. Każde miejsce opowiada inną historię, więc zapisz, gdzie jest go najwięcej.
- Zapytaj, przed kim się chowasz. Kto Cię nie widział? Przed czyimi emocjami potrzebujesz ochrony? Czego się boisz, kiedy ktoś jest za blisko?
- Nazwij to, co upychasz. Wypisz słowa, których nie mówisz, bo nie wypada. Nie trzeba ich od razu nikomu mówić. Wystarczy je zobaczyć.
- Przyjrzyj się rodzinie. Czy nadwaga jest obecna u innych osób w rodzie? Jak w Twoim domu mówiło się o emocjach i o błędach? Jeśli masz dziecko z nadwagą, zapytaj, co w nim odbija się z Twojej historii.
Ten proces nie zastępuje leczenia, diety ani ruchu. Kiedy jednak rozumiesz, czego się boisz i po co ciału ta ochrona, łatwiej jest o siebie zadbać z większą łagodnością.
Kiedy koniecznie iść do lekarza?
Otyłość warto zawsze skonsultować z lekarzem, który sprawdzi między innymi poziom cukru, ciśnienie, tarczycę i gospodarkę hormonalną. Nagły przyrost wagi bez zmiany sposobu jedzenia, obrzęki, duszność, silne zmęczenie, ciągłe pragnienie, chrapanie z przerwami w oddychaniu albo ból w klatce piersiowej to sygnał, żeby najpierw sprawdzić to u lekarza. U dzieci o wadze i zdrowiu warto porozmawiać z pediatrą. Praca z emocjami może iść obok leczenia i opieki dietetyka.
Najczęstsze pytania
Czy otyłość zawsze ma przyczynę emocjonalną?
Nie zawsze. Otyłość może wynikać z chorób, leków, hormonów, sposobu odżywiania i wielu innych przyczyn, które ocenia lekarz. Temat ochrony i emocji to częsty trop w pracy z ciałem, ale warto patrzeć na niego obok diagnostyki medycznej.
Co totalna biologia mówi o brzuchu?
Brzuch, a szczególnie otyłość brzuszna, łączy się w tym podejściu z mamą i z potrzebą ochrony przed jej emocjami. Warto zapytać, jak wyglądała Twoja relacja z mamą i czy w dzieciństwie jej emocje Cię zalewały. Wiele osób ma też trudność z samą czystą wodą, która również łączy się z mamą.
Dlaczego tłuszcz z brzucha nie chce zejść mimo diety?
Z tej perspektywy ciało trzyma ochronę tak długo, jak długo czuje, że jest potrzebna. Jeśli temat z mamą albo lęk przed światem zewnętrznym jest wciąż aktywny, oponka może być bardzo uparta. Warto dołożyć do diety i ruchu pytanie, przed czym ta ochrona ma Cię uchronić.
Czy nadwaga i tycie to to samo co otyłość?
Medycznie to różne stopnie nadmiaru masy ciała i ocenia je lekarz. W pracy z emocjami pytania są podobne: co Cię przestraszyło, przed kim się chronisz, co upychasz w sobie. Tycie w konkretnym okresie życia warto zestawić z tym, co wtedy się działo.
Co mogę zrobić, jeśli moje dziecko ma nadwagę?
Możesz zacząć od siebie. Zobacz, o czym w Waszym domu się nie mówi, jakie emocje dziecko tłumi i czy w rodzinie jest presja na doskonałość. Równolegle warto zadbać o opiekę pediatry i dietetyka, bez zawstydzania dziecka.
Czy wzdęcia też mają znaczenie emocjonalne?
W tym podejściu tak. Przy wzdęciach i gazach mówię o potrzebie zrobienia przestrzeni, żeby inni odsunęli się od Twojego terytorium. Pytanie brzmi: kogo chcesz trzymać z daleka od siebie? Nawracające wzdęcia i bóle brzucha warto też zgłosić lekarzowi.
Twoje ciało próbuje Cię chronić
Otyłość to informacja, a nie powód do wstydu. Tak patrzy na ciało totalna biologia: jak na ochronę, którą kiedyś potrzebowałaś. Masz wpływ na to, czy dasz sobie inne poczucie bezpieczeństwa, takie, które nie potrzebuje dodatkowej warstwy.
Jeśli chcesz poczytać więcej, zajrzyj do wpisu o nadwadze, o tym, co mogą oznaczać duże uda, oraz o tyciu w menopauzie. Jeśli chcesz sprawdzić, co Twoje ciało próbuje Ci powiedzieć, zapraszam Cię do quizu „Co mówi ciało”. Możesz też dołączyć do naszej grupy na Facebooku, gdzie dzielimy się doświadczeniami i wsparciem.
Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej. Pracujemy na poziomie emocji, przekonań i historii rodowych. W przypadku problemów zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem.
