W skrócie: Totalna biologia łączy utratę pamięci przede wszystkim z nagłą, niespodziewaną stratą ukochanej osoby, zwierzęcia albo ważnej rzeczy, na którą nie było się gotowym. Umysł blokuje wtedy wspomnienia, które mogłyby przywołać ból. Takie spojrzenie działa obok diagnostyki lekarskiej, nie zamiast niej, bo za problemami z pamięcią mogą stać też przyczyny medyczne.- Agnieszka Madej-Uhl, psychoterapeutka i konsultantka Totalnej Biologii, autorka projektu Ogarnij Się i Zacznij Żyć
Znasz to uczucie, kiedy wchodzisz do pokoju i nie pamiętasz, po co przyszłaś? Imiona, daty, rozmowy sprzed tygodnia uciekają. Zaczynasz się martwić, zapisywać wszystko na karteczkach i zastanawiać, czy to już coś poważnego.
Zobaczmy razem, co może się kryć za takim osłabieniem pamięci. Nie po to, żeby zastąpić badania, tylko żeby dołożyć pytanie, którego zwykle nikt nie zadaje: co takiego straciłaś, zanim pamięć zaczęła zawodzić?
Co oznacza utrata pamięci według Totalnej Biologii?
Utrata pamięci w tym podejściu bywa reakcją na nagłą stratę, z którą nie dało się poradzić emocjonalnie. Umysł „wymazuje” albo blokuje wspomnienia, które mogłyby przywołać bolesne uczucia, żeby chronić Cię przed bólem.
Z tej perspektywy ciało nie działa przeciwko Tobie. Kiedy strata przychodzi niespodziewanie, a Ty nie masz przestrzeni, żeby ją przeżyć, pamięć może zamknąć się na pewne informacje. To mechanizm ochronny, a nie oznaka, że coś z Tobą jest nie tak.
Taka strata nie zawsze dotyczy śmierci bliskiej osoby. Może to być utrata ukochanego zwierzęcia, domu, pracy albo przedmiotu, który miał dla Ciebie duże znaczenie emocjonalne. Dla umysłu liczy się to, jak bardzo to przeżyłaś, a nie to, jak ocenia to otoczenie.
Często słyszę wtedy: „przecież to było dawno, już się z tym pogodziłam”. Czasem tak jest. A czasem życie po prostu popchnęło Cię dalej, zanim zdążyłaś się pożegnać. Warto sprawdzić, która z tych wersji jest o Tobie.
Dlaczego umysł zapomina to, co mogłoby zmienić życie?
Umysł zapomina, bo bardzo pilnuje tego, co zna. Zmiana jest dla niego ryzykiem, więc najprościej jest nie pamiętać informacji, które mogłyby tę zmianę uruchomić.
„Umysł ma bardzo prostą technikę która polega na tym, że zapomina. Zapomina tego, co może zmienić życie.”
- Agnieszka Madej-Uhl
Dlatego na każdym spotkaniu proszę o kartkę i długopis. Notowanie to prosty sposób, żeby ważne rzeczy nie uciekały. Kiedy zapisujesz, co się o sobie dowiadujesz, przestajesz działać wyłącznie na automacie, który mówi Ci, jak się czuć.
Mamy pamięć krótkotrwałą, ultrakrótkotrwałą i długotrwałą, a każda z nich odpowiada za konkretne momenty, które mają nas przenieść do kolejnego etapu życia. Nie ciągniemy ze sobą wszystkiego. Coś się dzieje, a za chwilę przestaje mieć znaczenie i zaczynamy działać w innym obszarze. Problem pojawia się wtedy, gdy zapominanie zaczyna utrudniać codzienność.
Czy trauma może sprawić, że czegoś nie pamiętasz?
Tak, przy bardzo trudnych sytuacjach może się zdarzyć, że nie pamiętamy, jak wyglądały. Dotyczy to szczególnie wydarzeń z dzieciństwa, na przykład z okresu wczesnoszkolnego.
To, co jest traumą, zawsze jest subiektywne. Dla jednej osoby będzie to przeprowadzka, dla innej rozstanie rodziców, dla kolejnej śmierć babci, o której nikt z dzieckiem nie rozmawiał. Luka w pamięci nie oznacza, że nic się nie wydarzyło. Czasem oznacza, że wydarzyło się coś, na co wtedy nie było w Tobie miejsca.
Jeśli nie pamiętasz, możesz zacząć obserwować dzień po dniu, jakie sekwencje i sytuacje się powtarzają. Zastanów się, co Ci pasuje, co uważasz za normalne, a co chcesz zmienić. Historie, których nie pamiętasz, często pokazują się w tym, co powtarza się w teraźniejszości.
| Sytuacja | Możliwy konflikt | Pytanie do siebie |
|---|---|---|
| Pamięć osłabła po śmierci bliskiej osoby | Nagła strata, na którą nie byłaś gotowa | Czy dałam sobie czas na żałobę? |
| Zapominanie zaczęło się po odejściu zwierzęcia | Strata, której otoczenie nie traktuje poważnie | Co to zwierzę dla mnie znaczyło? |
| Nie pamiętasz dużego okresu z dzieciństwa | Trudne wydarzenie, na które nie było miejsca | Co działo się wtedy w rodzinie? |
| Uciekają informacje, które mogłyby coś zmienić | Umysł broni tego, co zna | Jakiej zmiany się boję? |
| Luki w pamięci po utracie domu albo pracy | Utrata czegoś, co dawało bezpieczeństwo | Co wtedy straciłam oprócz rzeczy? |
Jak przyjrzeć się swojej pamięci krok po kroku?
Możesz zacząć od kilku prostych kroków. Weź kartkę i długopis - resztę zobaczymy razem.
- Zapisz, od kiedy zauważasz problem. Wróć myślami do miesięcy przed pierwszymi lukami. Co się wtedy wydarzyło? Kogo albo co straciłaś?
- Nazwij stratę po imieniu. Zapisz, co to było: osoba, zwierzę, dom, praca, relacja. Jedno zdanie wystarczy. Samo nazwanie często przynosi ulgę.
- Sprawdź, czy przeżyłaś żałobę. Czy był czas na płacz, złość, pożegnanie? Czy od razu trzeba było „wziąć się w garść”?
- Prowadź notatki. Zapisuj to, co się o sobie dowiadujesz, i sytuacje, które się powtarzają. To, co zapisane, nie ucieka tak łatwo.
- Zrób jeden krok w teraźniejszości. Wybierz jedną rzecz, którą chcesz robić po swojemu, zgodnie z tym, co czujesz. Umysł potrzebuje sygnału, że życie idzie dalej.
Ten proces nie zastępuje badań. Pomaga za to zobaczyć, co Twoje ciało próbuje chronić, i dać sobie przestrzeń, której wtedy zabrakło.
Kiedy koniecznie iść do lekarza?
Problemy z pamięcią mogą mieć wiele przyczyn medycznych, dlatego zawsze warto je zgłosić lekarzowi i zrobić podstawowe badania. Nagła utrata pamięci, dezorientacja, trudności z mówieniem, osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, silny ból głowy albo zaburzenia pamięci po urazie głowy to sygnał, żeby natychmiast wezwać pomoc albo jechać na izbę przyjęć. Pogarszanie się pamięci z miesiąca na miesiąc, gubienie się w znanych miejscach czy problemy z codziennymi czynnościami to sygnał, żeby najpierw sprawdzić to u lekarza, najlepiej neurologa. Praca z emocjami może iść obok leczenia.
Najczęstsze pytania
Czy utrata pamięci zawsze ma związek ze stratą?
Nie zawsze. Osłabienie pamięci może wynikać ze zmęczenia, stresu, niedoborów, chorób albo przyjmowanych leków i to ocenia lekarz. Nagła strata to najczęstszy trop w pracy z emocjami, ale warto patrzeć na niego obok diagnostyki medycznej.
Czy stres może powodować zanik pamięci?
Silne emocje i przeciążenie mogą utrudniać zapamiętywanie. Kiedy żyjesz w kołowrotku, odkładasz swoje potrzeby i jesteś przemęczona, umysł działa w trybie przetrwania i robi tylko to, co konieczne. Jeśli problem narasta, warto go skonsultować z lekarzem.
Co totalna biologia mówi o alzheimerze?
Alzheimer to choroba neurologiczna, którą diagnozuje i leczy lekarz. O tym, jak można towarzyszyć osobie chorej od strony emocji, piszę w osobnym wpisie o alzheimerze, do którego link znajdziesz niżej. Ten tekst dotyczy osłabienia pamięci, które pojawia się po trudnych przeżyciach.
Czy pamięć może wrócić?
Nikt uczciwy nie obieca Ci tego wprost, bo wiele zależy od przyczyny. Jeśli za lukami stoi przyczyna medyczna, decyduje leczenie. Jeśli pamięć zamknęła się po stracie, nazwanie jej i przeżycie żałoby często przynosi ulgę i więcej spokoju w codzienności.
Nie pamiętam dzieciństwa. Czy coś jest ze mną nie tak?
Nie. Wiele osób ma luki w pamięci z dzieciństwa, a przy trudnych przeżyciach to częste. Możesz zacząć od obserwowania tego, co powtarza się w Twoim życiu dziś, i od rozmowy z rodziną o tamtym czasie, jeśli to dla Ciebie bezpieczne.
Czym jest przemijająca niepamięć całkowita?
To termin medyczny opisujący nagły, przejściowy epizod utraty pamięci. Każdy taki epizod warto pilnie zgłosić lekarzowi, bo tylko on może ocenić, co się wydarzyło. Dopiero potem jest miejsce na pytanie, co działo się w Twoim życiu przed tym momentem.
Masz wpływ na to, co zrobisz ze swoją historią
Utrata pamięci może być sposobem, w jaki umysł chroni Cię przed bólem. Tak patrzy na nią totalna biologia: jak na informację o stracie, która czeka na przeżycie. Możesz dać sobie czas, którego wtedy zabrakło, i żyć dalej na własnych zasadach.
Jeśli temat jest Ci bliski, zajrzyj też do wpisu o tym, jak pracować z osobą chorą na alzheimera, oraz do tekstu o problemach z koncentracją. Jeśli za Twoją historią stoi strata, możesz sięgnąć po nagranie webinaru o bólu po stracie ukochanej osoby. A jeśli chcesz sprawdzić, co Twoje ciało próbuje Ci powiedzieć, zapraszam Cię do quizu „Co mówi ciało”.
@ogarnijsieizacznijzyc 🍀Czy doświadczasz problemów z pamięcią? Bardzo często jest to związane z głęboką stratą – ukochanej osoby, zwierzęcia czy cennej rzeczy. Przypomnij sobie swoją historię. Znasz uczucie nieoczekiwanej straty, na którą nie byłeś przygotowany? Czy utrata kogoś bliskiego, ukochanego zwierzęcia albo wartościowej rzeczy sprawiła, że trudno było Ci odnaleźć się w rzeczywistości? Zastanów się nad tym, co Twoje ciało próbuje Ci przekazać. Zrozumienie tych sygnałów to klucz do odzyskania kontroli. Ogarnij się i zacznij żyć po swojemu, na własnych zasadach.🍀 #TotalnaBiologia #OgarnijSię #Ogarnijsięizacznijżyć #UtrataPamięci #Strata #ŻyjPoSwojemu #Świadomość #Wsparcie #Równowaga #Strata #Pamięć #ProblemyZPamięcią #Ból #Psychologia #Historie #Doświadczenia #Emocje
Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej. Pracujemy na poziomie emocji, przekonań i historii rodowych. W przypadku problemów zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem.
