W skrócie: Totalna biologia patrzy na dziecko, które dłubie w nosie, jako na małego człowieka, który próbuje się czegoś „pozbyć” - napięcia, uczucia, sytuacji, która go uwiera. Dzieci często odzwierciedlają to, co dzieje się u rodziców, dlatego warto zapytać także siebie: czego albo kogo chcę się pozbyć ze swojego otoczenia? To spojrzenie działa obok pediatry, nie zamiast niego.- Agnieszka Madej-Uhl, psychoterapeutka i konsultantka Totalnej Biologii, autorka projektu Ogarnij Się i Zacznij Żyć
Znasz to uczucie, kiedy siedzisz z dzieckiem w tramwaju albo u babci przy stole, a ono znów wkłada palec do nosa? Mówisz „przestań”, ono na chwilę przestaje, a za minutę wszystko wraca. Irytacja miesza się ze wstydem, bo przecież inni patrzą.
Zobaczmy razem, co może się za tym kryć. Czasem dłubanie w nosie to po prostu dziecięcy nawyk. A czasem to mała wskazówka o tym, co dzieje się w dziecku i w domu.
Dlaczego dziecko dłubie w nosie według Totalnej Biologii?
Dziecko, które regularnie dłubie w nosie, może w ten sposób wyrażać potrzebę „oczyszczenia się” z jakiejś emocji albo sytuacji. Dłubanie bywa fizycznym przejawem chęci pozbycia się czegoś, co wywołuje dyskomfort: uczucia, osoby, napięcia w otoczeniu.
W tym podejściu nawet drobne, pozornie błahe nawyki mogą być odbiciem głębszych procesów emocjonalnych. Nie chodzi o to, żeby w każdym ruchu dziecka szukać problemu. Chodzi o to, żeby zauważyć, kiedy nawyk się nasila, i zapytać, co wtedy dzieje się wokół.
Pomocne jest też to, jak Agnieszka mówi o nosie w ogóle. Nos i wszystko, co z nim związane, w jej pracy łączy się z tematem ojca. A katar czy pociąganie nosem pojawiają się wtedy, gdy „coś śmierdzi”, coś jest podejrzane albo dziecko czegoś się obawia.
„Katar, jak się pojawia, to już niezależnie czy u dziecka, czy u dorosłego człowieka, […] coś śmierdzi, że coś jest podejrzane i że czegoś się obawiasz.”
- Agnieszka Madej-Uhl
Co dłubanie w nosie u dziecka mówi o rodzicach?
Dzieci są bardzo wrażliwe na emocje rodziców i często nieświadomie odzwierciedlają ich stan. Dłubanie w nosie może więc być wyrazem napięcia w rodzinie, stresu w pracy mamy albo taty albo innej sytuacji, która czeka na uporządkowanie.
Dziecko jest połączeniem mamy i taty. Kiedy między rodzicami jest coś niewypowiedzianego, dziecko to czuje, nawet jeśli nikt o tym nie mówi. Agnieszka zwraca uwagę, że pociąganie nosem u dziecka może oznaczać, że coś „śmierdzi” między rodzicami i nie daje im spokoju.
Dlatego pytanie, które warto sobie zadać jako rodzic, brzmi: kogo lub czego chcesz się pozbyć ze swojego otoczenia? Może to relacja, która Cię męczy. Może praca, w której dusisz się od miesięcy. Może stała obecność kogoś, kto przekracza Twoje granice.
Czy chodzi o nerwowy nawyk, czy o coś więcej?
Dłubanie w nosie bywa zwykłym nawykiem albo sposobem rozładowania napięcia i nie zawsze kryje się za nim głębsza historia. Warto obserwować, kiedy się pojawia i czy nasila się w konkretnych sytuacjach.
Jeśli dziecko dłubie w nosie głównie przed snem, przy telewizorze albo z nudów, może to być po prostu sposób na zajęcie rąk. Jeśli jednak nawyk pojawia się po kłótni w domu, w czasie odwiedzin u konkretnej osoby, przed przedszkolem albo szkołą, to cenna informacja o tym, co jest dla dziecka trudne.
| Kiedy dziecko dłubie w nosie | O czym może mówić | Pytanie do siebie jako rodzica |
|---|---|---|
| Po kłótni rodziców | Napięcie między mamą a tatą | Co między nami nie daje spokoju? |
| Przed wyjściem do przedszkola albo szkoły | Obawa przed miejscem albo ludźmi | Czego moje dziecko się tam boi? |
| Przy konkretnej osobie z rodziny | Chęć pozbycia się czegoś z otoczenia | Kto przekracza granice w naszym domu? |
| Gdy Ty jesteś zestresowana pracą | Odbicie emocji rodzica | Czego ja chcę się pozbyć ze swojego życia? |
| Wieczorem, przed snem | Rozładowanie napięcia z całego dnia | Co dziś było dla nas obojga za dużo? |
Jak reagować, kiedy dziecko dłubie w nosie?
Zamiast karać i zawstydzać, warto spojrzeć na nawyk z przymrużeniem oka i jednocześnie z ciekawością. Kary zwykle zwiększają napięcie, a to może jeszcze nasilić zachowanie.
Możesz zacząć od kilku prostych kroków. Weź kartkę i długopis - resztę zobaczymy razem.
- Obserwuj przez tydzień. Zapisuj, kiedy dziecko dłubie w nosie: o jakiej porze, gdzie, przy kim, po jakiej sytuacji. Po kilku dniach często widać powtarzający się schemat.
- Sprawdź, co dzieje się u Ciebie. Obok notatek o dziecku zapisz, co w tym czasie działo się w Twojej pracy, związku, rodzinie. Poszukaj podobieństw.
- Zadaj sobie pytanie o „pozbywanie się”. Dokończ zdanie: „Najchętniej pozbyłabym się z mojego życia…”. Zobacz, co przychodzi jako pierwsze.
- Zajrzyj w swoje dzieciństwo. Agnieszka często zachęca, żeby sprawdzić, co działo się u Ciebie, kiedy byłaś w wieku, w którym jest teraz Twoje dziecko. Jakie emocje były wtedy w Twoim domu?
- Daj dziecku inne ujście. Chusteczka pod ręką, zajęcie dla rąk, rozmowa o tym, co czuje. Spokojne przypomnienie działa lepiej niż krzyk przy ludziach.
- Zrób jeden krok u siebie. Jeśli widzisz, czego chcesz się pozbyć, zrób mały ruch w tę stronę: rozmowa, granica, decyzja. Dziecko często reaguje, gdy zmienia się coś u rodzica.
Ten proces nie polega na obwinianiu siebie. Polega na tym, żeby zobaczyć, co jest Twoje, a co dziecko pokazuje za Ciebie, i z tym pracować.
Kiedy koniecznie iść do lekarza?
Częste krwawienia z nosa, ranki i strupy, które się nie goją, wydzielina lub nieprzyjemny zapach tylko z jednej dziurki, podejrzenie, że dziecko włożyło coś do nosa, ciągle zatkany nos, chrapanie albo oddychanie przez usta, a także uporczywy świąd nosa to sygnał, żeby najpierw sprawdzić to u pediatry albo laryngologa. Czasem za dłubaniem stoi alergia, suchość śluzówek albo infekcja, które wymagają leczenia. Praca z emocjami może iść obok.
Najczęstsze pytania
Czy dłubanie w nosie u dziecka to coś złego?
Nie, u małych dzieci to częste zachowanie i samo w sobie nie jest powodem do niepokoju. Warto zwrócić uwagę, gdy nawyk bardzo się nasila, pojawia się w konkretnych sytuacjach albo prowadzi do ranek i krwawień. Wtedy dobrze sprawdzić przyczynę medyczną i przyjrzeć się emocjom.
Dlaczego dziecko dłubie w nosie i je to, co wydłubie?
U małych dzieci to często część poznawania świata i własnego ciała, a nie znak czegoś poważnego. Spokojnie tłumacz, dlaczego lepiej używać chusteczki, bez zawstydzania. Jeśli zachowanie trwa długo i przybiera na sile, porozmawiaj o nim z pediatrą.
Czy karanie za dłubanie w nosie pomaga?
Zwykle nie, bo kara zwiększa napięcie, a napięcie może nasilić nawyk. Lepiej działa spokojne przypomnienie, chusteczka pod ręką i ciekawość, co dziecko w tym momencie czuje. Zawstydzanie przy innych szczególnie mocno obciąża dziecko.
Co oznacza nos według Totalnej Biologii?
W pracy Agnieszki nos i wszystko, co z nim związane, łączy się z tematem ojca. Katar i zatkany nos pojawiają się wtedy, gdy coś jest podejrzane, „śmierdzi” albo czegoś się obawiamy. U dzieci warto patrzeć też na to, co dzieje się między mamą a tatą.
Czy to na pewno moje emocje, a nie dziecka?
Dziecko ma swoje własne emocje, a jednocześnie bardzo mocno reaguje na to, co przeżywają rodzice. Warto sprawdzić obie strony: co jest trudne dla dziecka w przedszkolu czy szkole i co jest trudne dla Ciebie. Często te historie się ze sobą łączą.
Dziecko dłubie w nosie do krwi. Co robić?
Najpierw zadbaj o nos dziecka i skonsultuj się z pediatrą, bo częste krwawienia i ranki warto obejrzeć. Lekarz może sprawdzić, czy śluzówka nie jest przesuszona albo podrażniona przez alergię. Obok tego obserwuj, w jakich sytuacjach dziecko najmocniej dłubie.
Masz wpływ na to, co dzieje się w Twoim domu
Dłubanie w nosie u dziecka to informacja, nie wyrok. Tak na to patrzy totalna biologia: jako na małą wskazówkę, że w dziecku albo wokół niego jest coś do oczyszczenia i uporządkowania. Masz wpływ na to, jak na tę wskazówkę zareagujesz. Możesz zamienić irytację w ciekawość i zobaczyć, czego sama chcesz się pozbyć ze swojego życia.
Jeśli temat dziecięcych nawyków jest Ci bliski, zajrzyj też do wpisu o obgryzaniu paznokci u dziecka, o powiększonych migdałkach albo o tym, dlaczego dziecko „choruje za Ciebie”. Jeśli chcesz lepiej rozumieć, co pokazują zachowania Twojego dziecka, zapraszam Cię do kursu Totalna Biologia dla Rodziców. A na początek możesz sprawdzić w quizie „Co mówi ciało”, co mówi Twoje własne ciało.
O swoich doświadczeniach możesz porozmawiać z innymi rodzicami w naszej grupie na Facebooku.
@ogarnijsieizacznijzyc Czy Twoje dziecko dłubie w nosie? 🍀 Zastanów się, co to może mówić o Tobie i Twoim otoczeniu. Może to wskazuje, kogo lub czego chcesz się pozbyć ze swojego życia? 🍀 Ogarnij się i zacznij żyć świadomie, rozumiejąc metafory i sygnały zewnętrznego świata. Dołącz do naszej grupy na Facebooku, gdzie dowiesz się więcej o tym, jak patrzeć na życie z przymrużeniem oka i znaleźć swoje miejsce. 🍀 #Rodzicielstwo #TotalnaBiologia #ZdrowiePsychiczne #Samopomoc #ŚwiadomośćCiała #ŻyjPoSwojemu #RozwójOsobisty #WychowanieDzieci #Metafory
Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej. Pracujemy na poziomie emocji, przekonań i historii rodowych. W przypadku problemów zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem.
