W skrócie: Totalna biologia czyta objawy skórne w menopauzie przez to, jak patrzysz na siebie i jak czujesz się widziana: trądzik łączy się ze wstydem i wizerunkiem, zmarszczki i przebarwienia z tym, jak przeżywasz starzenie się, a swędzenie często z fazą zdrowienia. Spadek estrogenów jest tłem, które opisuje medycyna. To spojrzenie działa obok dermatologa, nie zamiast niego.- Agnieszka Madej-Uhl, psychoterapeutka i konsultantka Totalnej Biologii, autorka projektu Ogarnij Się i Zacznij Żyć
Patrzysz rano w lustro i widzisz kogoś, kogo nie znasz. Wypryski, których nie było od liceum. Skóra sucha jak papier, swędząca wieczorem. Plamy na dłoniach, zmarszczki, które pogłębiły się w kilka miesięcy. Kremy nie dają rady, a w głowie coraz częściej pojawia się myśl: „starzeję się brzydko”.
Zobaczmy razem, co może się za tym kryć. Nie po to, żeby odstawić dermatologa czy pielęgnację, tylko żeby dołożyć pytanie, które rzadko pada w gabinecie: co dzieje się w Twoim życiu i w Twojej głowie, kiedy skóra zaczyna tak reagować?
Co mówią objawy skórne w menopauzie według Totalnej Biologii?
Objawy skórne w menopauzie mówią w tym podejściu o tym, jak widzisz siebie i jak czujesz się widziana przez innych. Skóra jest granicą między Tobą a światem, a w okresie przejścia właśnie ta granica i Twój obraz siebie przechodzą największą zmianę.
Medycyna słusznie wskazuje na hormony. Kiedy spada poziom estrogenów, skóra produkuje mniej kolagenu, staje się cieńsza, suchsza i bardziej wrażliwa. To prawda i nikt jej tu nie podważa. Totalna biologia pyta dalej: dlaczego u jednej kobiety te zmiany są łagodne, a u innej skóra reaguje tak, jakby coś w niej krzyczało?
Ciało w menopauzie pokazuje to, co przeoczyłyśmy. Robi to tak, jak potrafi: coś powiększa, coś chroni, coś przyciemnia. Warto więc sprawdzić, na co sobie pozwalasz, a co już tylko wytrzymujesz.
Dlaczego w menopauzie pojawia się trądzik?
Trądzik w menopauzie łączy się w tym podejściu ze wstydem, a trądzik na twarzy dodatkowo z wizerunkiem. Pytanie brzmi więc: gdzie ktoś podważa to, jak Cię widać, albo gdzie Ty sama przestałaś chcieć się pokazywać?
„[…] trądzik mówi o tym, że się pojawia wstyd. A jeżeli jest to trądzik na twarzy, to o wizerunku mówi. Gdzie jest podważany twój wizerunek albo co ty robisz, o czym mówisz.”
- Agnieszka Madej-Uhl
To może być praca, w której czujesz, że młodsi koledzy patrzą na Ciebie inaczej. Rola, której już nie chcesz pełnić, a wciąż ją pokazujesz. Rozmowa, po której wstydziłaś się tego, co powiedziałaś. Albo zwykłe zdanie przy rodzinnym stole o tym, że „w tym wieku to już nie wypada”.
Warto też sprawdzić, czy trądzik nasila się po konkretnych spotkaniach albo w konkretnym miejscu. Jeśli tak, to jest trop, który możesz śledzić.
Co mówią zmarszczki i przebarwienia w okresie menopauzy?
Zmarszczki i przebarwienia w tym podejściu mówią o tym, jak przeżywasz własne starzenie się. Im bardziej walczysz ze starością i im mocniej wierzysz, że starzejesz się brzydko, tym więcej ciało może Ci tego pokazywać.
„Więcej zmarszczek mamy, jak mamy problem ze starością. Plamy takie na skórze, przebarwienia się robią jeżeli uważamy, że brzydko się starzejemy, to tego dostajemy więcej.”
- Agnieszka Madej-Uhl
Umysł nie słyszy słowa „nie”. Kiedy codziennie mówisz sobie „nie chcę zmarszczek”, słyszy tylko „zmarszczki”. Dlatego zmiana sposobu myślenia o sobie ma tu ogromne znaczenie. Wiąże się to też ze stresem: kiedy jest mniej napięcia i więcej spokoju, ciało szybciej się regeneruje.
Jest jeszcze warstwa rodowa. Jeśli kobiety w Twojej rodzinie po pięćdziesiątce „znikały”, przestawały o siebie dbać i siadały w kącie na rodzinnych spotkaniach, możesz nosić w sobie przekonanie, że po menopauzie kobieta przestaje się liczyć. To nie jest Twoja myśl. To echo historii, którą możesz zobaczyć i odłożyć.
Swędzenie i suchość skóry w menopauzie - o czym mogą mówić?
Swędzenie skóry w tym podejściu to najczęściej faza zdrowienia: moment, w którym po długim braku kontaktu, dotyku i bliskości ten kontakt wraca. Suchość i zgrubienia to z kolei sposób, w jaki skóra buduje ochronę.
Przy swędzeniu warto zapytać, z kim ostatnio jesteś bliżej niż przez długi czas. Może wróciła czułość w związku, może częściej przytulasz wnuka, może po latach odnowiłaś przyjaźń. Skóra, która wcześniej musiała wytrzymywać brak, teraz się odbudowuje, a to bywa uciążliwe.
Przy suchej, szorstkiej skórze pytanie brzmi inaczej: przed czym się chronisz? Kiedy skóra na nogach robi się jak skorupa, możesz sprawdzić, dokąd nie chcesz chodzić, choć wciąż chodzisz. A kiedy skóra wysycha w wielu miejscach, zobacz, czy dajesz sobie to, czego potrzebujesz: odpoczynek, czułość, prawo do bycia sobą.
Dlaczego w menopauzie tak trudno zaakceptować swój wygląd?
W menopauzie trudno zaakceptować swój wygląd, bo przez całe życie uczyłyśmy się pasować do cudzej miary, a ten etap po raz pierwszy tak wyraźnie pyta, jak chcesz wyglądać Ty. W rozmowie o menopauzie w podcaście opowiadałam o tym, jak kulturowo kształtuje się to, jaka kobieta ma być: stopy za małe albo za duże, talia za wąska albo za szeroka, piersi za małe albo za duże. Tych wymagań jest tak dużo, że wiele z nas latami wkłada siebie w kwadratowe pudełko.
Kiedy skóra zaczyna się zmieniać, to pudełko przestaje pasować. Możesz wtedy walczyć o to, żeby wciąż się w nie zmieścić, albo zatrzymać się i zapytać: jak chcę być, jak chcę wyglądać, co jest moje, a co jest normą, której nigdy sama dla siebie nie ustaliłam? Z tej perspektywy zmiany na skórze nie są porażką, tylko zaproszeniem do tej rozmowy ze sobą.
Wiele kobiet mówi też, że po pięćdziesiątce czuje się niewidzialna. W pracy są zastępowane przez młodsze osoby, a to, co wiedzą i umieją, przestaje być traktowane jako wartościowe. Skóra, która w tym czasie się odzywa, często mówi dokładnie o tym: o potrzebie, żeby wciąż być widzianą, i o wstydzie, że jest się „już nie taką”.
Menopauza może Cię w tym wspierać. Na webinarze mówiłam, że to czas, w którym możesz wreszcie poczuć się bezpiecznie i stabilnie ze sobą, stanąć przed lustrem, uśmiechnąć się do siebie i powiedzieć: świetnie wyglądasz, jesteś najlepszą wersją siebie. Jeśli dziś brzmi to dla Ciebie nierealnie, to też jest ważna informacja. Pokazuje, jak daleko jest jeszcze między tym, co widzisz w lustrze, a tym, co o sobie myślisz.
Co moja skóra ma wspólnego z córką albo wnuczką?
To, jak mówisz o swojej skórze i swoim wieku, słyszą kobiety wokół Ciebie, więc Twoja zmiana staje się dla nich wzorem na przyszłość. Córka, synowa, wnuczka czy młodsza koleżanka patrzą, jak przechodzisz ten czas: czy wstydzisz się każdej zmarszczki, czy traktujesz siebie z czułością.
Na webinarze o menopauzie podkreślałam, że szczególnie wtedy, gdy masz wokół siebie młodsze kobiety, dzieci i wnuki, warto zadbać o siebie. Dzięki temu kolejne pokolenia zobaczą, że w ogóle jest to możliwe i że nie trzeba po prostu wytrzymywać objawów w ciele. Jeśli w Twoim rodzie kobiety po pięćdziesiątce „znikały”, możesz być pierwszą, która pokaże inną drogę.
Możesz zacząć od drobiazgu: przy następnej rozmowie o wyglądzie zauważ, co mówisz o sobie przy młodszych. Zamiast „ale się postarzałam” spróbuj powiedzieć coś, co chciałabyś, żeby one kiedyś mówiły o sobie.
Poniżej zebrałam tropy, które możesz sprawdzić u siebie.
| Objaw skórny | O czym może mówić | Pytanie do siebie |
|---|---|---|
| Trądzik na twarzy | Wstyd, podważany wizerunek | Gdzie ktoś podważa to, jak mnie widać? |
| Trądzik na plecach albo dekolcie | Wstyd związany z pokazywaniem siebie | Czego wstydzę się pokazać innym? |
| Pogłębiające się zmarszczki | Problem ze starością | Co tracę razem z młodą skórą? |
| Przebarwienia i plamy | Przekonanie, że starzeję się brzydko | Od kogo znam myśl, że starość jest brzydka? |
| Swędzenie | Faza zdrowienia po braku kontaktu | Z kim ostatnio jestem bliżej niż wcześniej? |
| Sucha, szorstka skóra | Ochrona | Przed czym albo przed kim się chronię? |
Jak sprawdzić, co mówi Twoja skóra w menopauzie?
Możesz zacząć od kilku kroków, które nie wymagają niczego poza kartką, długopisem i lustrem. Pielęgnacja i zalecenia dermatologa zostają bez zmian.
- Zapisz, kiedy skóra się zmieniła. Cofnij się o kilka tygodni przed pierwszymi wypryskami, swędzeniem czy plamami. Co się wtedy działo w pracy, w domu, w relacjach?
- Sprawdź, gdzie czujesz się oceniana. Wypisz miejsca i osoby, przy których czujesz, że Twój wygląd albo wiek jest tematem. Zobacz, czy skóra reaguje po kontakcie z nimi.
- Nazwij swoje przekonania o starzeniu się. Dokończ zdanie: „Kobieta po pięćdziesiątce…”. Potem zapytaj, czyje to słowa: Twoje, mamy, babci?
- Zmień to, co mówisz do siebie. Zamiast walczyć ze zmarszczkami, spróbuj powiedzieć do siebie w lustrze coś, co naprawdę chcesz usłyszeć. Na początku może to być niewygodne. To normalne.
- Obniż napięcie. Sen, ruch, spokojniejszy dzień, chwila tylko dla siebie. Mniej stresu to warunki, w których ciało łatwiej się regeneruje.
Znam to też z własnego życia. Wiele lat temu, w relacji, która była najbardziej toksyczna w moim życiu, zaczęła mi chorować skóra. Dermatolożka dała mi leki, ale powiedziała też, że widzi u mnie konflikt wewnętrzny. Wyszłam od niej i podjęłam decyzję o zakończeniu tej relacji. Czasem samo uświadomienie sobie, co przeżywasz, daje okazję do innej decyzji.
Kiedy koniecznie iść do lekarza?
Znamię, które zmienia kształt, kolor albo krwawi, rana, która się nie goi, nagła rozległa wysypka, obrzęk, silne swędzenie, które nie pozwala spać, zmiany sączące się albo bolesne, a także przebarwienia, które szybko się powiększają, to sygnał, żeby najpierw sprawdzić to u dermatologa. Nawracający trądzik czy uporczywe swędzenie też warto pokazać lekarzowi, bo mogą mieć przyczyny wymagające leczenia. Praca z emocjami może iść obok.
Najczęstsze pytania
Co mówi totalna biologia o menopauzie?
W tym podejściu menopauza to etap przejścia, w którym ciało pokazuje, co przeoczyłyśmy, i wspiera nas w tym, żeby wreszcie żyć po swojemu. Objawy łączą się z konfliktami emocjonalnymi i z pamięcią rodu. Szerzej piszę o tym we wpisie o menopauzie i konflikcie emocjonalnym.
Czy zmiany skórne w menopauzie to tylko hormony?
Hormony są realnym tłem i dermatolog słusznie na nie zwraca uwagę. Z perspektywy pracy z emocjami to jednak nie wyjaśnia, dlaczego u Ciebie skóra zareagowała akurat tak i akurat teraz. Dlatego warto patrzeć na oba poziomy razem.
Dlaczego w menopauzie swędzi mnie skóra?
Poza przyczynami medycznymi, które warto sprawdzić, swędzenie w tym podejściu często oznacza fazę zdrowienia. Pojawia się, gdy po długim braku bliskości ten kontakt wraca, a skóra odbudowuje się po tym, co wcześniej musiała wytrzymywać. Zobacz, z kim ostatnio jesteś bliżej.
Czy pielęgnacja ma sens, skoro chodzi o emocje?
Tak. Kremy, ochrona przeciwsłoneczna, nawilżanie, woda i sen wspierają skórę i nie ma powodu z nich rezygnować. Różnica polega na tym, czy dbasz o siebie z czułością, czy walczysz z każdą zmarszczką. To drugie podnosi napięcie, a ono też widać na skórze.
Czy trądzik po pięćdziesiątce to normalne?
Trądzik w okresie menopauzy zdarza się i warto pokazać go dermatologowi. W tym podejściu łączy się ze wstydem i z tym, jak czujesz się pokazywana. Sprawdź, gdzie Twój wizerunek jest dziś podważany, także przez Ciebie samą.
Czy skóra może się poprawić, kiedy zmienię sposób myślenia?
U wielu kobiet napięcie wokół skóry wyraźnie spada, kiedy przestają oceniać się przez pryzmat wieku. Zmarszczki nie znikają, ale przestają być wyrokiem. Nie ma tu obietnic co do efektu, jest za to realny wpływ na to, jak się ze sobą czujesz.
Co, jeśli po pięćdziesiątce czuję się niewidzialna?
To bardzo częste uczucie w tym wieku i warto potraktować je poważnie, a nie zbywać. Sprawdź, gdzie konkretnie czujesz się pomijana: w pracy, w rodzinie, w związku. Potem zapytaj siebie, gdzie Ty sama przestałaś się pokazywać, mówić o swoich pomysłach i zajmować miejsce. Na tę drugą część masz największy wpływ.
Twoja wartość nie zależy od skóry
Zmarszczki, wypryski, plamy i suchość to informacje, a nie wyrok. Możesz je usłyszeć i odpowiedzieć na nie z dwóch stron: pielęgnacją i pracą z tym, co dzieje się w środku. Masz wpływ na to, jak na siebie patrzysz, i możesz wybrać inaczej niż kobiety przed Tobą. Możesz być sobą w każdym wieku.
Jeśli skóra reaguje u Ciebie także w inny sposób, zajrzyj do wpisów o trądziku różowatym i o łuszczycy. Całą drogę przez okres przejścia opisałam w książce i kursie „Menopauza bez lęku”. A jeśli chcesz szybko sprawdzić, co mówi Twoje ciało, zapraszam Cię do quizu „Co mówi ciało”.
Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej. Pracujemy na poziomie emocji, przekonań i historii rodowych. W przypadku problemów zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem.
